Hoofdverblijf

Wat is het hoofdverblijf van een kind?

Een kind heeft zijn hoofdverblijf bij de ouder waar het het grootste deel van de tijd verblijft. Voorwaarde is dat die ouder het gezag heeft. Het hoofdverblijf wordt ook wel de gewone verblijfplaats genoemd. Volgens de wet heeft het kind daar ook zijn woonplaats. Op dat adres wordt het ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP).

Aan het hoofdverblijf en het inschrijfadres zijn financiële gevolgen verbonden. Het kan bepalend zijn voor onder meer de inkomensafhankelijke combinatiekorting, het kindgebonden budget en de kinderbijslag. Ook voor de kinderalimentatie is het hoofdverblijf een belangrijk vertrekpunt.

Hoofdverblijf, inschrijving en woonplaats

Het hoofdverblijf is iets anders dan de woonplaats in juridische zin. Een minderjarig kind heeft volgens de wet de woonplaats van de ouder die het gezag uitoefent. Hebben beide ouders samen het gezag maar wonen zij apart, dan volgt het kind de woonplaats van de ouder bij wie het feitelijk verblijft of het laatst heeft verbleven (artikel 1:12 BW). In de praktijk valt dat meestal samen met het hoofdverblijf en het adres waarop het kind is ingeschreven. De woonplaats bepaalt onder meer welke rechtbank bevoegd is in een zaak over het kind (artikel 265 Rv).

Mag een kind zelf kiezen waar het woont?

Nee. Waar het kind zijn hoofdverblijf heeft, is een beslissing die de ouders samen nemen. Komen zij er niet uit, dan kan het geschil aan de rechtbank worden voorgelegd. Is het kind twaalf jaar of ouder, dan wordt het uitgenodigd voor een kindgesprek. Daarin vraagt de rechter naar zijn of haar mening. Die mening weegt mee, maar het kind beslist niet zelf.

Mag de ene ouder met het kind verhuizen?

Niet zonder de ander. Bij gezamenlijk gezag is een verhuizing die het contact met de andere ouder raakt een beslissing die u samen neemt. Weigert de andere ouder toestemming, dan kunt u het geschil aan de rechtbank voorleggen. De rechter neemt dan de beslissing die hem in het belang van het kind wenselijk voorkomt.

Wat daarbij meeweegt: de noodzaak van de verhuizing, hoe goed die is voorbereid, de afstand, of er een alternatief is, of de zorgregeling in aangepaste vorm kan doorlopen en wie de extra reiskosten draagt. Een verhuizing die alleen wordt aangekondigd is een slecht begin. Een verhuizing die wordt voorgelegd mét een voorstel voor een nieuwe zorgregeling en een verdeling van de reiskosten, maakt aanzienlijk meer kans.

Verhuizen zonder toestemming en zonder beslissing van de rechter is riskant. De rechter kan u verplichten terug te keren, en het weegt mee in alles wat daarna nog moet worden geregeld.

Hoofdverblijf bij co-ouderschap

Ook als de kinderen precies even vaak bij beide ouders zijn, kan een kind maar op één adres ingeschreven staan. U kiest dus samen bij wie dat is. Spreek dan meteen af hoe u de toeslagen en de kinderbijslag verdeelt, want die volgen de inschrijving en niet de feitelijke verdeling. Bij twee of meer kinderen kiezen ouders er soms voor de inschrijving te splitsen. Dat kan, maar reken vooraf door wat het betekent, want het werkt door in meerdere regelingen tegelijk.

Het hoofdverblijf later wijzigen

Een eenmaal gekozen hoofdverblijf ligt niet vast voor altijd. Verandert de situatie, doordat een kind ouder wordt of doordat de zorgverdeling in de praktijk verschuift, dan kunt u het samen wijzigen. Komt u er niet uit, dan beslist de rechter. Houd er rekening mee dat een wijziging bijna altijd doorwerkt in de kinderalimentatie, omdat de kosten van het kind dan anders zijn verdeeld.