Wanprestatie en schadevergoeding

Wat is wanprestatie?

Van wanprestatie is sprake als iemand een verplichting uit een overeenkomst niet nakomt en dat hem valt toe te rekenen. Er wordt niet geleverd, te laat geleverd, of het geleverde deugt niet. De wet noemt dat een tekortkoming in de nakoming.

Dat de andere partij tekortschiet is nog niet genoeg om iets te kunnen eisen. Meestal moet er eerst verzuim intreden.

Wat betekent verzuim, en waarom telt dat zo?

Verzuim is de juridische toestand waarin iemand komt te verkeren nadat hij een laatste kans heeft gehad en die niet heeft benut. Zolang er geen verzuim is, kunt u in de regel geen schadevergoeding vorderen en de overeenkomst niet ontbinden.

Verzuim ontstaat meestal pas na een ingebrekestelling: een schriftelijk bericht waarin u een redelijke termijn geeft om alsnog na te komen. Wat redelijk is, hangt af van de afspraak. Een week voor een simpele reparatie, langer voor een bouwproject.

In een aantal gevallen treedt het verzuim vanzelf in, zonder ingebrekestelling. Bijvoorbeeld als er een fatale termijn was afgesproken of als de andere partij laat weten dat hij toch niet gaat nakomen.

Wat kunt u eisen?

U heeft in beginsel vier mogelijkheden, en soms kunnen ze worden gecombineerd.

• Nakoming. U eist alsnog wat is afgesproken.
• Opschorting. U schort uw eigen verplichting op, bijvoorbeeld betalen, zolang de ander niet levert.
• Ontbinding. De overeenkomst wordt teruggedraaid. Wat al is gepresteerd, moet ongedaan worden gemaakt.
• Schadevergoeding. U vordert de schade die u door de tekortkoming lijdt.

Ontbinden kan niet bij elke tekortkoming. Is de tekortkoming gering, dan blijft de overeenkomst in stand en resteert hooguit schadevergoeding.

Welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?

Alleen schade die het gevolg is van de tekortkoming en die aan de ander is toe te rekenen. Denk aan de meerkosten van een vervangende leverancier, aan gederfde winst en aan kosten die u tevergeefs heeft gemaakt.

Let op wat er in de algemene voorwaarden staat. Daarin wordt de aansprakelijkheid vaak beperkt tot bijvoorbeeld het factuurbedrag. Of zo'n beperking standhoudt, hangt af van de omstandigheden en van de vraag of de voorwaarden wel geldig zijn overeengekomen.

Wat kunt u zelf doen voordat u belt?

Verzamel de overeenkomst, de algemene voorwaarden, de correspondentie en de facturen. En doe nog geen onomkeerbare dingen: niet zelf ontbinden, niet zonder meer stoppen met betalen en geen vervangende opdracht geven voordat duidelijk is waar u staat.