Ontslag op staande voet

Wanneer mag het?

Ontslag op staande voet betekent dat de arbeidsovereenkomst per direct eindigt, zonder opzegtermijn en zonder toestemming vooraf van het UWV of de kantonrechter. Daarom stelt de wet drie eisen, en die gelden alle drie.

• Er moet een dringende reden zijn. Diefstal, geweld, werkweigering of ernstige nalatigheid kunnen dat opleveren. Of iets dringend is, hangt af van de omstandigheden: de aard van de gedraging, de duur van het dienstverband, het functioneren tot dan toe en de persoonlijke gevolgen.
• Het ontslag moet onverwijld worden gegeven. Dat wil zeggen: direct nadat de werkgever de reden kent. Enige tijd voor onderzoek en hoor en wederhoor mag, maar dagen wachten is riskant.
• De reden moet onverwijld worden meegedeeld, en die reden ligt daarna vast. Een reden die er later bij wordt gehaald telt niet meer mee.

Dat het ontslag terecht voelt is dus niet genoeg. In de praktijk sneuvelt een flink deel van de ontslagen op de vormvereisten en niet op de gedraging.

De gevolgen zijn groot

Voor de werknemer: geen opzegtermijn, in beginsel geen transitievergoeding, en meestal geen WW-uitkering omdat het UWV uitgaat van verwijtbare werkloosheid.

Voor de werkgever: houdt het ontslag geen stand, dan kan de werknemer herstel van het dienstverband vragen of een billijke vergoeding, bovenop het achterstallige loon over de tussenliggende periode. Dat kan flink oplopen.

Wat doet u als werknemer?

Teken niets en stem nergens mee in. Laat schriftelijk weten dat u het ontslag niet accepteert en dat u beschikbaar blijft voor werk. Vraag om de reden op schrift. Meld u bij het UWV, ook als u verwacht dat de uitkering wordt geweigerd, want anders loopt u later een periode mis.

En bel snel. Niet omdat het spannend is, maar omdat de termijn hard is.

Wat doet u als werkgever?

Onderzoek eerst en hoor de werknemer, maar laat het niet slepen. Zet de reden nauwkeurig op papier en bevestig het ontslag schriftelijk nog dezelfde dag. Overweeg of een voorwaardelijk ontbindingsverzoek verstandig is, voor het geval het ontslag geen stand houdt.

Overweeg ook of er een minder zware route is. Een vaststellingsovereenkomst of een ontbindingsverzoek geeft minder risico, ook al voelt dat op dat moment als toegeven.